Parametry hałasu

Hałas można zdefiniować jako każdy dźwięk, który jest niepożądany, uciążliwy oraz dotkliwy dla ucha. Podobnie jak inne dźwięki, powstaje na wskutek drgań cząsteczek powietrza które rozchodzą się w postaci fal akustycznych. 

Częstotliwość hałasu

Częstotliwość to liczba okresów drgań, wykonywane przez cząstkę powietrza w jednostce czasu.

Charakterystyka: • symbol – f , • jednostka – Hertz [Hz].

Przedziały częstotliwości: • 1 Hz – 20 Hz – infradźwięki, • 20 Hz – 20 000 Hz – dźwięki słyszalne, • powyżej 20 000 Hz – ultradźwięki.

 

Częstotliwości dźwięków (źródło: www.ciop.pl)

Ciśnienie akustyczne hałasu

Ciśnienie akustyczne to zmiany ciśnienia w powietrzu pod wpływem rozprzestrzeniania się drgań.

Charakterystyka: • symbol – p , • jednostka – Pascal [Pa].

Przedziały ciśnienia akustycznego: • 0,00002 [Pa] –  najcichszy dźwięk jaki jest w stanie usłyszeć człowiek, • powyżej 20 [Pa] –  dźwięki wywołujące ból uszu.

  Poziom ciśnienia akustycznego hałasu

Z racji dużej rozbieżności między skrajnymi ciśnieniami akustycznymi zastosowano skalę logarytmiczną. W efekcie wprowadzono pojęcie poziomu ciśnienia akustycznego (wzór 1.1). Jednostką poziomu ciśnienia akustycznego jest decybel [dB].

gdzie: L – poziom ciśnienia akustycznego [dB]; p2 – średni kwadrat ciśnienia akustycznego [Pa]; p0 – ciśnienie odniesienia [Pa].

W praktyce, poziom ciśnienia akustycznego w środowisku pracy nie jest stały.  Należy wówczas wyznaczyć poziom równoważny ciśnienia akustycznego (wzór 1.2).

gdzie: LAeq,Te – równoważny poziom dźwięku, uśredniony w przedziale czasu T[dB]; Te – efektywny czas narażenia [h]; n – całkowita liczba wyraźnie rozróżnialnych poziomów LAeq,Ti [-]

Poziom równoważny ciśnienia akustycznego w ciągu 8 godzin pracy (źródło: www.ciop.pl)

Poziom równoważny ciśnienia akustycznego wykorzystuje się do wyznaczenia ekspozycji i poziomu ekspozycji na hałas w odniesieniu do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub do tygodnia pracy.

Sumaryczna wartość poziomu ciśnienia akustycznego hałasu

Przykład 1 Dwa młoty pneumatyczne rozmieszczone obok siebie, generują hałas po 110,0 [dB]. Oblicz sumaryczną wartość poziomu ciśnienia akustycznego.

Praca robotników młotami pneumatycznymiPraca robotników młotami pneumatycznymi (źródło: www.konyakarot.com)

Obliczamy sumaryczną wartość poziomu ciśnienia akustycznego dla źródeł dźwięku o takiej samej emisji hałasu. Korzystamy z poniższej tablicy:   

Rozwiązanie: L’ = 100,0 [dB], ∆L = 10 log 3 = 4,8 [dB] L = L’+∆L = 110,0 + 4,8 = 114,8 [dB]

Odp. Młoty pneumatyczne generują razem 114,8 [dB]

Przykład 2 Na placu budowy, praca robotników generuje trzy źródła dźwięku – 57,0 [dB]; 61,0 [dB] i 63,0 [dB]. Oblicz sumaryczną wartość poziomu ciśnienia akustycznego.

Praca robotników na budowie (źródło: www.dreamstime.com)

Obliczamy sumaryczną wartość poziomu ciśnienia akustycznego dla źródeł dźwięku o innej emisji hałasu. Korzystamy z poniższego wykresu: 

Przyrost głośności w zależności od różnicy głośności dwóch źródeł dźwięku (źródło: własne)

Rozwiązanie: L1=57,0 [dB] L2=61,0 [dB] L3=63,0 [dB] L- L1 = 61,0 – 57,0 = 4,0 [dB] Odczytujemy w wykresu ∆L dla 4,0 [dB] -> ∆L = 1,4 [dB] L’ = 61,0 + 1,4 = 62,4 [dB] L3 – L’ = 63 – 62,4 = 0,6 [dB] Odczytujemy w wykresu ∆L dla 0,6 [dB] -> ∆L = 2,6 [dB] L = 63,0 + 2,6 = 65,6 [dB]

Odp. Robotnicy generują razem 65,6 [dB]


Autor wpisu: Paweł Piekarski

Źródła:

  1. Hałas w środowisku pracy – zagrożenia i profilaktyka, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa 2012
  2. Morzyński L., Puto D. : Hałas w środowisku pracy, Państwowa Inspekcja Pracy, Warszawa 2005
  3. Zwalczanie hałasu w środowisku pracy w ramach działalności kontrolno-nadzorczej i prewencyjnej, Państwowej Inspekcji Pracy, Warszawa 2005
  4. http://www.klimatyzacja.pl